Jedną z niezwykłych właściwości lasu jest zdolność retencji. Oznacza to, że w przypadku intensywnych lub długotrwałych opadów deszczu duże ilości wody są magazynowane, a po jakimś czasie – stopniowo uwalniane. Proces zachodzi w glebie, charakteryzującej się porowatą strukturą, która dodatkowo jest drenowana korzeniami drzew.

W zatrzymywaniu wody aktywnie uczestniczą też inne elementy leśnego krajobrazu: runo, podszyt, drzewa, torfowiska, obszary bagniste i oczka wodne.

Retencja powoduje, że woda odpływa wolniej – ma to duże znaczenie zwłaszcza w przypadku stoków górskich, gdzie zalesienie zapobiega gwałtownemu wzbieraniu i wylewaniu potoków.

W okresie suszy zatrzymane przez las zapasy wody są sukcesywnie pobierane. Chroni to leśny ekosystem przed obumarciem oraz pomaga utrzymać życie biologiczne rzek.

Właściwości retencyjne lasu odgrywają ważną rolę w profilaktyce przeciwpowodziowej: regulują gospodarkę wodną i utrzymują stan naturalnej równowagi w przyrodzie.